Freelance sözleşmesinde olması gereken 7 madde
Sözleşme, iş ters gittiğinde açılan belgedir. Anlaşmazlıkların büyük kısmını baştan engelleyen yedi başlık.
İyi giden işlerde sözleşmeye kimse bakmaz. Sözleşme, işler ters gittiğinde açılır — ve o an, "biz bunu konuşmuştuk" cümlesinin hiçbir hükmü kalmaz. Aşağıdaki yedi başlık, anlaşmazlıkların çoğunu daha çıkmadan bitiriyor.
- Kapsam. Ne yapılacağı kadar ne yapılmayacağı da yazılmalı. "Metin yazımı dahil değildir" cümlesi, ileride bir haftanızı kurtarır.
- Revizyon sayısı. Kaç tur revizyon dahil, sonrası nasıl ücretlendiriliyor? Sınırsız revizyon diye bir şey yok; yalnızca yazılmamış sınır var.
- Ödeme takvimi. Peşinat, ara ödeme, teslim ödemesi. Oranları ve her birinin hangi olaya bağlı olduğunu yazın.
- Teslim tanımı. "Bitti" ne demek? Dosya formatı, teslim yöntemi, kaynak dosyaların dahil olup olmadığı.
- Telif ve kullanım hakkı. Hak ne zaman geçiyor — teslimde mi, ödeme tamamlandığında mı? Portföyünüzde gösterme hakkınız var mı?
- Gecikme. İki yönlü yazın: sizin geciktiğinizde ve müşteri geri bildirimi geciktirdiğinde ne oluyor?
- Fesih. Taraflardan biri çekilmek isterse, o ana kadar yapılan iş nasıl ücretlendirilir?
Peşinat almak kabalık değildir
Yaygın oran %30–50 arası peşinat. Peşinat iki işi birden yapıyor: nakit akışınızı koruyor ve müşterinin projeye gerçekten karar verdiğini gösteriyor. Peşinat ödemeyen müşteriyle çalışmak, çoğu zaman hiç başlamayacak bir işe başlamaktır.
Kapsam büyümesi
Projelerin çoğu tek bir büyük talep yüzünden değil, "bir de şunu ekleyebilir miyiz" cümlesinin on kez tekrarlanmasıyla büyür. Her ek talebi reddetmeniz gerekmiyor — yalnızca kayda geçirmeniz gerekiyor.
Tabii ekleyebiliriz. Bu, kapsamın dışında kalıyor; süreye iki gün, bütçeye şu kadar ekliyorum. Onaylıyor musunuz?
Bu cümle hayır demiyor, karar veriyor. Müşteri çoğu zaman "o zaman boş ver" diyecektir — ve siz iki günü ücretsiz çalışmamış olacaksınız. Mesajlaşmalarınızı saklayın; yazılı onay, sonradan sözleşme kadar iş görür.